🛠️ คำสั่ง DiskPart: เครื่องมือจัดการดิสก์และพาร์ติชันระดับสูง (สำหรับ Windows)
DiskPart คือเครื่องมือบริหารจัดการดิสก์แบบ Command Line (CLI) ที่มาพร้อมกับระบบปฏิบัติการ Windows ถูกออกแบบมาเพื่อแทนที่คำสั่ง FDISK แบบเก่า และมีความสามารถมากกว่า Disk Management (GUI) ทั่วไป เหมาะสำหรับงานที่ซับซ้อน เช่น การจัดการพื้นที่ว่างที่ไม่ได้ถูกจัดสรร (Unallocated Space), การแก้ไขปัญหาแฟลชไดรฟ์ที่เสียหาย หรือการเตรียมดิสก์สำหรับการติดตั้งระบบปฏิบัติการ
⚠️ คำเตือนสำคัญ: โปรดอ่านก่อนเริ่มใช้งาน!
คำสั่ง DiskPart เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังและอันตรายมาก!
คำสั่งส่วนใหญ่จะดำเนินการทันทีโดยไม่มีหน้าต่างยืนยัน (Confirm) หากคุณเลือกดิสก์ (Drive) ผิดลูก แล้วใช้คำสั่ง clean หรือ format ข้อมูลทั้งหมดในดิสก์ลูกนั้นจะ ถูกทำลายอย่างถาวร
📌 กฎเหล็ก: ต้องตรวจสอบหมายเลขดิสก์ (Disk Number) และความจุ (Size) ให้แน่ใจ อย่างน้อย 2 ครั้ง ก่อนใช้คำสั่ง select disk
📌 ส่วนที่ 1: การเข้าใช้งาน DiskPart
-
เปิด Command Prompt (CMD) ในโหมดผู้ดูแลระบบ (Administrator):
- พิมพ์
CMDในช่อง Search ของ Windows - คลิกขวาที่ Command Prompt แล้วเลือก Run as administrator
- พิมพ์
-
พิมพ์คำสั่ง:
diskpart- เมื่อเข้าสู่โหมด DiskPart แล้ว Prompt จะเปลี่ยนเป็น
DISKPART>
- เมื่อเข้าสู่โหมด DiskPart แล้ว Prompt จะเปลี่ยนเป็น
📌 ส่วนที่ 2: คำสั่งพื้นฐานที่จำเป็นต้องรู้
คำสั่งเหล่านี้ใช้สำหรับการนำทางและตรวจสอบข้อมูลดิสก์ โดยไม่มีความเสี่ยงต่อข้อมูล
| คำสั่ง (Command) | คำอธิบาย (Function) |
|---|---|
list disk |
แสดงรายการดิสก์ทั้งหมดที่เชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์ (0, 1, 2, ฯลฯ) |
select disk X |
เลือกดิสก์ที่คุณต้องการจัดการ (แทน X ด้วยหมายเลขดิสก์ที่ได้จาก list disk) |
list partition |
แสดงรายการพาร์ติชันทั้งหมดในดิสก์ที่ถูกเลือกอยู่ในปัจจุบัน |
select partition Y |
เลือกพาร์ติชันที่คุณต้องการจัดการ (แทน Y ด้วยหมายเลขพาร์ติชัน) |
detail disk |
แสดงรายละเอียดของดิสก์ที่ถูกเลือกอยู่ในปัจจุบัน |
exit |
ออกจากโปรแกรม DiskPart |
📌 ส่วนที่ 3: ตัวอย่างการใช้งานจริง (การเตรียม Flash Drive / External HDD)
การใช้งานนี้มักใช้เพื่อแก้ไข Flash Drive ที่มีปัญหา หรือเตรียมดิสก์ใหม่สำหรับการบูตติดตั้ง Windows
🔹 ขั้นตอนที่ 1: การล้างข้อมูลทั้งหมด (Wipe)
-
ตรวจสอบดิสก์:
list disk
⚠️ (สำคัญมาก): ดูขนาด (Size) เพื่อระบุว่าหมายเลขใดคือ Flash Drive ของคุณ (เช่น ถ้า Flash Drive คุณคือ Disk 3) -
เลือกดิสก์เป้าหมาย:
select disk 3
(สมมติว่าหมายเลข 3 คือ Flash Drive ที่คุณต้องการล้าง) -
ตรวจสอบอีกครั้ง:
list disk
(ตรวจสอบว่ามีเครื่องหมายดอกจัน*อยู่ด้านหน้า Disk 3 เพื่อยืนยันว่าเลือกถูกลูกแล้ว) -
ล้างข้อมูลทั้งหมด:
clean
(หากสำเร็จ ระบบจะแสดงข้อความ DiskPart succeeded in cleaning the disk.) -
แปลงดิสก์ให้เป็น MBR (ถ้าต้องการ):
convert MBR
(หากต้องการรูปพาร์ติชันแบบ GPT ให้ข้ามขั้นตอนนี้ไปได้เลย)
🔹 ขั้นตอนที่ 2: การสร้างและฟอร์แมตพาร์ติชัน
หลังจากล้างดิสก์แล้ว คุณต้องสร้างพาร์ติชันใหม่เพื่อให้ Windows สามารถใช้งานได้
-
สร้างพาร์ติชันหลัก:
create partition primary -
เลือกพาร์ติชันที่เพิ่งสร้าง:
select partition 1 -
เปิดใช้งานพาร์ติชัน (สำหรับบูต):
active
💡 (ขั้นตอนนี้สำคัญมากสำหรับการทำ USB บูตติดตั้ง Windows) -
ฟอร์แมตพาร์ติชัน:
format fs=ntfs label=MyUSB quick
* สามารถเปลี่ยนntfsเป็นfat32หรือexfatได้ตามต้องการ และใส่quickเพื่อฟอร์แมตแบบรวดเร็ว -
กำหนดอักษรไดรฟ์:
assign letter=F
(หรือปล่อยให้ระบบกำหนดให้อัตโนมัติโดยพิมพ์เพียงassignก็ได้เช่นกัน)
🔹 ขั้นตอนที่ 3: ออกจากโปรแกรม
พิมพ์คำสั่งออกจาก DiskPart: exit
📌 ส่วนที่ 4: คำสั่งอื่น ๆ ที่มีประโยชน์
🔄 การแปลงรูปแบบดิสก์ (MBR / GPT)
คำสั่งเหล่านี้ใช้สำหรับการแปลงรูปแบบ Partition Style ของดิสก์ (จาก Master Boot Record เป็น GUID Partition Table หรือกลับกัน)
| คำสั่ง (Command) | คำอธิบาย (Function) |
|---|---|
convert MBR |
แปลงดิสก์ที่เลือกอยู่ให้เป็นรูปแบบ Master Boot Record (MBR) |
convert GPT |
แปลงดิสก์ที่เลือกอยู่ให้เป็นรูปแบบ GUID Partition Table (GPT) |
⚠️ ข้อควรระวัง: การแปลงรูปแบบดิสก์ จำเป็นต้องใช้คำสั่ง clean เพื่อล้างข้อมูลและพาร์ติชันทั้งหมดก่อน มิฉะนั้นข้อมูลจะสูญหายและอาจเกิดข้อผิดพลาดในการแปลง
📋 ตัวอย่างขั้นตอนการแปลงดิสก์:
2. select disk X # เลือกดิสก์เป้าหมาย (แทน X ด้วยเลขดิสก์)
3. clean # ล้างข้อมูลพาร์ติชันทั้งหมด
4. convert MBR # (หรือ convert GPT ตามต้องการ)
5. exit # ออกจากโปรแกรม
🛠️ คำสั่งเสริมอื่นๆ
-
extend: ขยายขนาดพาร์ติชันที่เลือกอยู่ไปยังพื้นที่ว่างที่ไม่ได้ถูกจัดสรร (Unallocated Space) ที่อยู่ติดกัน -
delete partition override: ลบพาร์ติชันได้อย่างเด็ดขาด แม้จะเป็นพาร์ติชันที่ถูกป้องกัน (เช่น Recovery Partition)